13 ఆగస్టు 1997న భారత సుప్రీంకోర్టు, సురక్షితమైన వాతావరణంలో పనిచేయడం మహిళల ప్రాథమిక హక్కు అని, లైంగిక వేధింపులు ఆ హక్కును ఉల్లంఘిస్తాయని పేర్కొంది. హైదరాబాద్‌లోని ARCI అంతర్గత ఫిర్యాదుల కమిటీ (AICC), అవాంఛిత లైంగిక స్వభావం గల ప్రవర్తనపై మహిళలు ఫిర్యాదు చేయడానికి తగిన వ్యవస్థను అందిస్తుంది.
లైంగిక వేధింపుల నిర్వచనం
సుప్రీంకోర్టు ప్రకారం, ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా జరిగే కింది చర్యలు లేదా ప్రవర్తనల్లో ఏదైనా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లైంగిక వేధింపుల పరిధిలోకి వస్తాయి:
- శారీరక సంపర్కం మరియు అనుచిత శారీరక సమీపం
- లైంగిక అనుకూలతలను కోరడం లేదా అభ్యర్థించడం
- లైంగిక స్వభావం గల వ్యాఖ్యలు చేయడం
- అశ్లీల విషయాలను చూపించడం
- పై చర్యల్లో దేనినైనా చేయడానికి ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమాలను (ఫోన్, ఇంటర్నెట్, ఇంట్రానెట్) ఉపయోగించడం
- లైంగిక స్వభావం గల ఇతర అవాంఛిత శారీరక, మౌఖిక లేదా మౌఖికేతర ప్రవర్తన
లైంగిక వేధింపులుగా పరిగణించే పరిస్థితులు
- ఉద్యోగంలో ప్రాధాన్యత లేదా అనుకూల ప్రయోజనం కల్పిస్తామని ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా హామీ ఇవ్వడం
- ఉద్యోగంలో ప్రతికూలంగా వ్యవహరిస్తామని ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా బెదిరించడం
- ప్రస్తుత లేదా భవిష్యత్తు ఉద్యోగ స్థితి గురించి ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా బెదిరించడం
- పనికి ఆటంకం కలిగించడం లేదా భయపెట్టే, అభ్యంతరకరమైన లేదా శత్రుత్వపూరితమైన పని వాతావరణాన్ని సృష్టించడం
- మహిళ ఆరోగ్యం లేదా భద్రతపై ప్రభావం చూపే అవమానకరమైన ప్రవర్తన
లైంగిక వేధింపులు ఎదురైతే మీరు ఏమి చేయాలి?
- సిగ్గుపడకండి. వేధింపులకు పాల్పడుతున్న వ్యక్తికి అతని ప్రవర్తన మీకు అభ్యంతరకరంగా ఉందని స్పష్టంగా తెలియజేయండి.
- వేధింపులు వాటంతట అవే ఆగిపోతాయని భావించి వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకండి. ముందుకు వచ్చి AICCకి ఫిర్యాదు చేయండి.
- వేధింపుల గురించి మీరు విశ్వసించే వ్యక్తితో మాట్లాడండి; వీలైతే AICCని సంప్రదించండి. ఇది మీకు ధైర్యాన్ని ఇస్తుంది మరియు ఇలాంటి పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్న ఇతరులకు కూడా సహాయపడుతుంది.
- లైంగిక వేధింపులకు సంబంధించిన ప్రతి సంఘటనను నమోదు చేసి ఉంచండి. తరువాత అధికారిక ఫిర్యాదు చేయాల్సి వస్తే ఈ వివరాలు ఉపయోగపడతాయి.
- అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, వేధింపులకు బాధితురాలు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ తనను తాను నిందించుకోకూడదు.
నిందితుడిపై చర్యలు
CCS (ప్రవర్తనా) నియమాలు, 1964 ప్రకారం AICC విచారణ అధికార సంస్థగా పరిగణించబడుతుంది. సంబంధిత ప్రవర్తన భారతీయ శిక్షాస్మృతి ప్రకారం నిర్దిష్ట నేరంగా పరిగణించబడితే, తగిన అధికార సంస్థకు ఫిర్యాదు సమర్పించబడుతుంది. ఫిర్యాదుదారులు మరియు సాక్షులు వేధింపులకు గురికాకుండా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటారు. ఫిర్యాదుదారుకు నిందితుడిని బదిలీ చేయాలని లేదా తనను తాను బదిలీ చేయాలని కోరే అవకాశం ఉంటుంది.
కమిటీ పాత్ర
- లైంగిక వేధింపుల ఫిర్యాదుపై విచారణ అధికార సంస్థగా వ్యవహరించడం.
- ఫిర్యాదు చేసిన కారణంగా ఫిర్యాదుదారులు మరియు సాక్షులు వేధింపులకు లేదా వివక్షకు గురికాకుండా చూడడం.
- ARCIలో పనిచేసే వారందరికీ కార్యాలయంలో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల నివారణ, నిషేధం మరియు పరిష్కారానికి సంబంధించిన నియమాలపై అవగాహన కల్పించేందుకు ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవడం.
చట్టపరమైన చట్రం
22 ఏప్రిల్ 2013
కార్యాలయంలో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల (నివారణ, నిషేధం మరియు పరిష్కారం) చట్టం, 2013కు రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించి, అది అమలులోకి వచ్చింది.
09 డిసెంబర్ 2013
2013 నాటి కార్యాలయంలో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల చట్టంలోని సెక్షన్ 29 ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమాలను ప్రకటించింది.
27 నవంబర్ 2014
2013 నాటి కార్యాలయంలో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల చట్టానికి అనుగుణంగా సేవా నియమాలను మార్చడం గురించి సిబ్బంది వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యాలయ మెమోరాండాన్ని జారీ చేసింది.
సంప్రదించండి
ఫిర్యాదులను నివేదించడం లేదా AICCతో అవసరమైన ఇతర ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు సులభంగా మరియు పూర్తిగా గోప్యంగా నిర్వహించేందుకు ప్రత్యేక అధికారిక ఇమెయిల్ చిరునామా అందుబాటులో ఉంది. ఈ ఇమెయిల్‌కు ప్రాప్యత కమిటీ సభ్యులకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది.
దయచేసి ఇమెయిల్ చిరునామాను గమనించండి: aicc@arci.res.in
```